Winnica Kraków

Już od długiego czasu na naszych półkach goszczą wina portugalskie z Alentejo, a dokładnie z nowoczesnej winnicy Terras d’Alter Companhia de Vinhos Lda. Przedsiębiorstwo jest efektem współpracy trzech winiarskich firm: Sociedade Agrícola das Antas, Sociedade Agrícola do Monte Barrão oraz Pink Living (należącej do enologa Petera Brighta). Do produkcji win firma używa winogron pochodzących z winnic partnerskich firm, które znajdują się w Alentejo (środkowa zachodnia i południowa Portugalia), a dokładnie w regionach Alter do Chão i Fronteira. Za wina odpowiada oczywiście doświadczony australijski enolog Peter Bright.

REGION

Wina Terra d’Alter cieszą się u nas naprawdę dużym powodzeniem, dlatego warto przypomnieć, że to nie tylko zasługa samego producenta. Istotne jest właśnie pochodzenie tych win. Przyjrzyjmy się zatem Alentejo. To w końcu region, który obejmuje aż 1/3 Portugalii. Działa tu obecnie około 3000 producentów wina, którzy są dla regionu głównym źródłem dochodu. Alentejo zawyża też krajową średnią wielkości winnic. Reszta kraju to 0,9 ha, w Alentejo 5,4 ha.

Tradycje winiarskie w Alentejo sięgają czasów rzymskich. Świadczą o tym odkrycia nasion w ruinach São Cucufate, niedaleko Vidigueira oraz resztki rzymskich naczyń do przechowywania wina. Trzeba tu wspomnieć, że dziś wraca się do tych starych metod. Wielu producentów stosuje metodę fermentacji i dojrzewania wina w terakotowych zbiornikach zwanych telhas.

Zwykle łatwe, przyjemne do picia wina czerwone z Alentejo są bardzo popularne nie tylko w lizbońskich kafejkach i restauracjach, ale chyba na całym świecie. Dlatego winiarze z pozostałych regionów (może z wyjątkiem Porto czy Vinho Verde) narzekają na popularność win z Alentejo. Jeśli chodzi o produkcję win białych – jest to zdecydowanie trudniejsze w tak ciepłym klimacie. Mimo tego są producenci, którym się to z dużym powodzeniem udaje.

DOP Alentejo, gdzie powstaje ogromna ilość win regionalnych z oznaczeniem Vinho Regional Alentejano, obejmuje jeszcze osiem podregionów. Siedem z nich leży w centrum regionu (w kierunku granicy hiszpańskiej), a ósmy – Portalegre – leży na północnym wschodzie, u podnóża granitowych gór São Mamede. Tam większe opady i niskie temperatury nocne sprawiają, że wina są bardziej złożone.

Podregiony

Borba, Évora, Redondo i Reguengos – tu powstają wina bardzo typowe dla regionu – harmonijne, gładkie, aksamitne, przyjemne do picia na co dzień.
Granja-Amareleja, Moura i Vidigueira – gdzie klimat jest trudniejszy, wapienne gleby bardzo ubogie, powstają tu wina trudniejsze, mocniejsze, bardziej krzepkie.

WARUNKI NATURALNE

Krajobraz w Alentejo to równiny i niewielkie wzniesienia. Odgrywają one kluczową rolę w hodowli winorośli. Klimat w Alentejo jest zasadniczo śródziemnomorski. Jednak są tu miejsca, gdzie staje się kontynentalny, z wysoką temperaturą, sporymi amplitudami dziennymi i małymi opadami.
Średnia temperatura w ciągu roku w Alentejo waha się od 15 do 17.5º. Lata są naprawdę gorące i zbyt suche. Średnia opadów waha się między 500 a 800 mm.
Gleby w Alentejo bardzo się różnią. W Portalegre dominują granitowe gleby, Borba to głównie podłoża wapienne. Évora, Granja/Amareleja czy Moura słyną z czerwonych i brązowych gleb. Tymczasem w Redondo, Reguengos i Vidigueira dominują skały łupkowe.

ODMIANY W ALENTEJO

Czerwone

Alfrocheiro – częściej używana w północnej Portugalii. W Alentejo powstają z niej wina średniej wagi z charakterystycznymi nutami malin i zielonej herbaty.

Alicante Bouschet – jest to bardzo ciekawa odmiana, o owocach z ciemnym miąższem. Używana jest do mieszanek. Daje winom głęboki kolor i duży potencjał starzenia.

Aragones (tempranillo) – wczesna odmiana winogron znana dobrze z Hiszpanii. Daje grona o silnym aromacie truskawek i malin.

Tinta Caiada – to ciemna odmiana bardzo nieodporna na gnicie, dlatego wymaga bardzo ciepłego klimatu. Alentejo to dla niej odpowiednie miejsce, tu może solidnie dojrzeć. Daje wina o przyjemnym owocowym aromacie z warzywna nutą.

Touriga Nacional – najbardziej kluczowa odmiana w Porto, w Alentejo daje wina o intensywnej, niemal fioletowej barwie, o aromacie jeżyn, z bogatymi taninami.

Trincadeira to czerwona odmiana, z której produkuje się wina o bardzo charakterystycznym zapachu róży, dojrzałych śliwek, pełne, taniczne, zwykle dość złożone. To najważniejsza odmiana w Alentejo.

Oprócz odmian typowych dla tej części świata używa się w Alentejo odmian międzynarodowych, które nabierają tu nieco innego charakteru. Wina portugalskie powstają między innymi z:
Cabernet sauvignon – bordoski klasyk, daje tu mocne, porzeczkowe, garbnikowe wina.
Petit verdot (kolejna bordoska odmiana, tam późno dojrzewająca, tu doskonale się przyjęła, daje winom głęboki kolor, aromat porzeczek, skóry i pieprzu).
Syrah – kolejna francuska odmiana znad Rodanu, która tu hodowana, daje wina zbliżone do shirazów z Nowego Świata: pieprzne, o intensywnym kolorze, dość ciężkie i intensywne w smaku.

Białe

Alvarinho – jest to biała odmiana, pochodząca z północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego. Najszlachetniejsza z portugalskich odmian białych, z której powstaje zwykle wino wyjątkowej jakości. Teraz sadzi się ją w różnych regionach Portugalii. Jednak w północnych subregionach Monção i Melgaço (Minho, Vinho Verde) pokazuje swoje najlepsze wydania.
Daje wina o intensywnym aromacie: cytrusów, pigwy, brzoskwini, bananów, passiflory i liczi. Do tego dochodzą kwiaty pomarańczy i fiołków, a nawet aromat orzecha laskowego i miodu. Najlepsze alvarinho są niezwykle złożone, harmonijne, bardzo bogate w smaku, który jest niesamowicie trwały.

Antão Vaz to biała odmiana kluczowa w Alentejo. Jest odporna na suszę, pochodzi z Vidigueira (pd. Alentejo). Daje dość aromatyczne wina z nutami aromatów tropikalnych owoców.

Arinto – odmiana biała, która daje wina o jasnosłomkowym kolorze z zielonym połyskiem. Są one bardzo uniwersalne i wszechstronne. Często służy też do produkcji win musujących.

Roupeiro – to odmiana dająca wina delikatne, świeże i eleganckie. Dość dobre, gdy młode.

Verdelho – odmiana białych winogron uprawiana w całej Portugalii, będąca także wizytówką Madery, gdzie produkuje się wzmacniane wina z udziałem tego szczepu.

Viognier to biała odmiana uprawiana na całym świecie, a wywodząca z Francji. Charakteryzuje się bardzo intensywnym, bogatym i złożonym aromatem z nutą dojrzałej brzoskwini, kwiatów pomarańczy i akacji.